Realisatie en aanpak
De realisatie en de gebruikte werkvormen vallen in delen uiteen. Voor de duidelijkheid is de informatie verdeeld over aparte pagina's. De verwijzingen in en naast de teksten geven een verdieping van de informatie.Overzicht
- Samenvatting basisgedachte Campbell
- Levensovergangen
- The Hero's Journey
- Archetypen van Jung
- Campbells boek
- Toepasbaarheid
- NLP concepten en technieken (aparte pagina)
- I.S.A.C. Model (aparte pagina)
- Brug van verandering (aparte pagina)
Samenvatting
In 1949 publiceerde J(Joseph).J. Campbell (USA; 1904 - 1987), professor in de mythologie en schrijver, het boek "The Hero with a Thousand Faces". Het boek handelt over Campbells studie van duizenden verhalen, vertellingen en mythen van over de gehele wereld. Hij bestudeerde ze ongeacht herkomst, cultuur, ras of religie. Zijn belangrijkste conclusie was dat ondanks de eindeloze verscheidenheid van handeling, plaats en aankleding, er een vast patroon ten grondslag ligt aan de mythen, sagen en legenden.In al deze verhalen ligt eenzelfde antwoord op het raadsel van het leven. Ondanks de verschillende hoofdrolspelers wordt eenzelfde verhaald verteld, de held met de duizend gezichten.
In de kern gaat het over de veranderingen die het leven brengt en hoe mensen daar mee omgaan. Hieraan blijkt een fundamentele denkwijze aan ten grondslag te liggen. Campbell noemt dit in kader van zijn studie een mono-mythe. De mono-mythe omvat drie hoofdstappen, en totaal 17 substappen. Aan deze fundamentele wijze hoe mensen met veranderingen omgaan ligt een sterke innerlijke roeping, your calling, ten grondslag.
Hoofdstappen van de mono-mythe:
- Vertrek vanuit de bestaande, bekende wereld
- Horen en naleven van de roeping
- Inwijding in nieuwe, onbekende wereld
- Eenwoording met Vader/Moeder; de acceptatie
- Het uiteindelijke geschenk, de vinding
- Terugkeer naar bestaande, bekende wereld
- Meester zijn in twee werelden
De essentie van de studie gaat over hoe mensen omgaan met zaken als leven, dood, ziekte, verlangen en liefde. Deze zijn gerelateerd aan levensovergangen, ofwel drempelmomenten.
Levensovergangen
Overal ter wereld hebben mensen oog voor belangrijke levensovergangen of drempelmomenten in het leven. Hiertoe behoren onder meer geboorte, het bereiken van volwassenheid, huwelijk en dood.Opname in een genootschap, sociaal netwerk of beroepsgroep kan eveneens een overgangsmoment vormen, zoals ook genezing van een ziekte of aanvaarding van een hoge functie.
Dergelijke levensovergangen worden vaak gemarkeerd door rituelen en bestaan meestal uit drie stappen.
- Afscheid van de status die men had of van de groep waartoe men behoorde. Dit gebeurt vaak door symbolisch te sterven;
- Terechtkomen in een overgangszone, waarin inwijding en instructie doorgaans een grote rol spelen;
- Het individu wordt als het ware herboren met een nieuwe identiteit. Vaak presenteert men deze nieuwe identiteit ook officieel naar buiten toe.
Het zijn deze natuurlijke stappen die gemaakt worden bij levensovergangen en de bijbehorende weerstand hier tegen die mensen vertwijfeld, doelloos, improductief of ziek maken.
Piekeren over of geschiktheid of het waard zijn, blijven hangen in rouw, boosheid of onmacht, en wel willen maar niet kunnen of terugvallen in een oud patroon zijn hiervan kenmerken. Ziek worden, langdurig moe zijn of somberheid ook. Het spreekt delen aan voorbij het rationele denken.
The Hero's Journey
The Hero's Journey, de mono-mythe van Campbell, handelt over universele waarden van de mens vertolkt in oeroude verhalen, sprookjes en mythen. In de kern gaat het over veranderingen door een sterke innerlijke roeping, your calling. Levensvervulling, passie, gedrevenheid en de heroïek van het leven staan centraal.Aan de basis van de heldenreis ligt Joseph Campbell's overtuiging dat over de culturen en geloven heen er een universele waarheid is in het denken van mensen. Campbell bracht vele vertellingen, legenden en sagen samen in zijn boek "The Hero with a Thousand Faces". Essentie van deze studie is een mono-mythische denkwijze van mensen, welke zich op vele manieren openbaart.
Ondermeer beïnvloedt door Carl Jung's idee van archetypen verwoord Campbell zijn bevindingen in de reis van een held die zijn roeping navolgt. In een eerste stap hoort de held zijn roeping en besluit deze te volgen. Het vervolg vindt plaats in een onbekende wereld waar de held vindt wat hij zoekt. De derde en laatste stap handelt over de terugkomst van de held in zijn oude wereld met de nieuwe verworvenheden.
Hoofdstappen van de mono-mythe
- Vertrek vanuit de bestaande, bekende wereld
- Horen en naleven van de roeping
- Over de drempel stappen in de nieuwe, onbekende wereld
- Inwijding in nieuwe, onbekende wereld
- Weg van de ontberingen
- Eenwoording met Vader/Moeder; de acceptatie
- Het uiteindelijke geschenk, de vinding
- Terugkeer naar bestaande, bekende wereld
- De weigering om terug te keren
- Meester zijn in twee werelden
- Kennis overdragen aan andere(n)
Download hier alle 17 stappen van de mono-mythe, in PDF-formaat.
Opvallend aan het de mono-mythe is dat het een sequentieel verhaal is, de te maken stap kan niet gedaan worden zonder de stap er voor. Campbells reis van de held kent een aantal duidelijke beslispunten die direct samenhangen met acceptatie.
- Aanvaarding van de oproep;
- Aanvaarden van de mentor/raadgever;
- Een wedergeboorte door overschrijding van de 1e drempel;
- Acceptatie van onvoorwaardelijke liefde;
- Erkenning van de verbeelding van de ander in zichzelf;
- Aannemen van het geschenk;
- Het besluit om werkelijk terug te keren;
- Aanvaarding van hulp van buitenaf;
- Confrontatie en integratie met bestaande wereld;
- Leiderschap nemen in veranderde situatie.
De cyclus van Campbell openbaart zich dagelijks in kleine en grote dingen. Een ander werk, vakantie, nieuwe vrienden of een opleiding. Het speelt ook in rolwisselingen zoals de stemgerechtigde leeftijd bereiken, vader/moeder worden, trouwen of met pensioen mogen gaan.
In de heldenreis maakt Campbell veel gebruik van archetypen. Archetypen zijn de representanten van de verschillende fases in de heldenreis. Zo staat de held voor degene die een stap maakt op zijn levenspad en de Drempel voor wat de Held tegenhoudt om te vertrekken.
Archetypen van Jung
Archetypen zijn menselijke eigenschappen, kenmerken, weergegeven in min of meer universele symbolen. Het kunnen dieren, Goden, natuurverschijnselen of niet bestaande creaturen zijn. Het universele en abstracte karakter van archetypen maakt het geschikt om met complexe processen op betrekkelijk eenvoudig wijze om te gaan. Archetypen komen uit het gedachtegoed van C.J. Jung.C(Carl).G. Jung (Ch; 1875-1961), psycholoog, naamgever van het begrip 'archetype ', ofwel 'oerbeeld'. Hij komt tot het besef dat niet alleen het lichaam geëvalueerd is in de loop der tijden, maar ook de geest. Archetypen vormen als het ware de vertegenwoordigers van oermenselijke levensprocessen welke aan de basis liggen van alle menselijke dynamiek.
De oerbeelden zijn een herinneringsneerslag, die door condensatie van ontelbare onderlinge overeenkomstige gebeurtenissen is ontstaan. Universele thema's die elk mens op zijn/haar eigen manier doormaakt en -gemaakt heeft. Jung maakt zich sterk voor een twee lagen benadering:
- Het archetype an sich: een in het collectieve onderbewuste liggend patroon van oermenselijke levensprocessen, de thema's van het mens zijn als: kind zijn, man zijn, vrouw zijn enz.
- De archetypische voorstelling ofwel archetypisch beeld: representant van het archetype an sich wat zich manifesteert in het (on)bewuste van een individu als het archetype an sich wordt aangeraakt door de gang van alledag.
Bij twee verschillende personen wordt hetzelfde archetype an sich op een andere manier aangeraakt door het leven en wordt manifest met de dito individuele ervaringen die erbij horen. Zo krijgt het archetype an sich van Moeder bij een vrouw die makkelijk zwanger raakt een hele andere manier vorm dan hetzelfde archetype an sich bij een vrouw die maar niet zwanger wordt.
Jung onderkent archetypen als patronen in levenovergangen als geboorte, volwassenheid en dood. Deze uiten zich in volksverhalen, sagen, mythen en vertellingen. Iedere cultuur, religie en volk heeft een eigen al dan niet rijke bron aan de verschijningsvormen van die archetype an sich. Blijkbaar zijn de verhalen een uiting van de menselijke oerpatronen.
Campbells boek
Het boek is in het Engels (recent weer uitgegeven) en in het Nederlands verkrijgbaar. Tevens als luisterboek, alleen Engelstalig
Joseph Campbell: De held met de duizend gezichten
Uitgeverij: Olympus
ISBN 9-789046-700938
Joseph Campbell: The Hero with a Thousand Faces
Uitgeverij: New World Library
ISBN 9-781577-315933
Toepasbaarheid
The Hero's Journey heeft als basisgedachte de manier waarop mensen omgaan met veranderingen. Veranderingen die invloed hebben op de identiteit van mensen. Het is dus te gebruiken als model om een verandering in een levensfase van mensen te analyseren, vorm te geven en te laten beklijven. Op deze manier werkt de gedachte van The Hero's Journey als authentieke kracht van mensen door bij onze coaching en workshops.The Hero's Journey leent zich bij uitstek voor het begeleiden van processen als:
- Verandering in identiteit: afleggen van kind rol, trouwen, ouder of grootouder worden;
- Aannemen van een andere rol: nieuwe (belangrijke) functie, voor jezelf gaan werken, afscheid nemen van het werkproces;
- Verwerking van een verlies: scheiding, ontslag, faillissement;
- Levensvraagstukken: geloof, ouder worden, reïncarnatie, maatschappelijke veranderingen
Het idee van The Hero's Journey geldt ook bij healing. Bij gezondheidsvraagstukken komen onderwerpen aan de orde als energiemanagement, hervinden van balans en ontdekken van de eigen genezende kracht:
- Verwerking van een verlies: dierbare valt weg, aanvaarding van een handicap, vergeving, eenzaamheid;
- Veranderen van levensstijl: afvallen, stoppen met roken, verlagen van de bloeddruk, stressreductie;
- Hervinden van energiebalans: Burn-out, langdurige vermoeidheid, motivatie problemen;
- Healing bij trauma verwerking of een ziekteproces;
- Transformatie: stervensbegeleiding
The Hero's Journey wordt ook gebruik binnen een bedrijfscontext ontwikkeld. Thema's kunnen zijn:
- Hoe gaan wij om met onze bedrijfsidentiteit en verantwoordelijkheden?
- Welke doelen stellen wij ons en hoe bereiken we die?
- Hoe behouden we de kracht en energie om te blijven innoveren?
- Hoe worden bedrijfsculturen vermengd?
